बोलगप्पा_दैनंदिनी 6 धुळपाटी आणि काडी चित्र

#बोलगप्पा_दैनंदिनी 

क्रमांक 6

धुळपाटी आणि काडी चित्र

छोट्या दोस्तांना खेळ, मस्ती आणि शारीरिक हालचाली ह्या सतत हव्या असतात. मारून मुटकून बसवलं, तोंडावर बोट अन् हाताची घडी केली तर काहीवेळ आपल्याला शांतता मिळाली असं वाटणं हा गोड गैरसमज आहे. खरं तर ते अमानवी सुद्धा आहे. ज्यांचे चयापचय एवढे क्रियाशील आहे अशा छोट्या मुलांना तासनतास एका बेंचवर बसवणं जरा अन्यायकारकच.

त्यासाठी मी डेस्क बेंच भिंतीला टेकून अगदी मोजके c आकारात लावून ठेवले. मध्ये एक मोठी पट्टी कायम स्वरुपी ठेवली. जेव्हा जेव्हा वाटेल तेव्हा मुलं तिथे झोपून, कशी रेलून, कधी मांडी घालून मस्त लिहितात. घोळका करून गप्पा करतात. दोघांचे गट, तीन चार जणांच्या गटात छोट्या छोट्या कृती करत शिकणं मजेदार होतं.

वेगवेगळ्या रंगांची रांगोळी आणि बाजारात स्वस्त मिळणारे पाटीच्या पेक्षा जरा मोठ्या आकाराचे प्लास्टिक ट्रे वापरून धुळपाटी बनवली. त्यात दोन इंच जाडीची रांगोळी पसरली. दोघांत एक एवढ्या प्रमाणात धूळ पाट्या गिरवायला दिल्या. रांगोळी सांडणार नाही, कपडे मळणार नाही यासाठी जमिनीवर ठेवायला आणि उलट्या पेन्सिलने गिरवायला सांगितले. पहिल्या दिवशी हवं ते गिरवायला संधी दिली. 

जरा सांडा-सांडी, भांडा भांडी झालीच. मला आवडता रंग हवा म्हणून खेचा खेची झालीच. पण नंतर चक्क तासभर मुलं तल्लीन होऊन मनसोक्त काहीबाही गिरवत होते. कुणी ABCD तर कुणी अंक सुद्धा नकळत गिरवले. माझं बघा म्हणताना पाटी सारखी उचलून धरली, ती सांडू नये यासाठी बरीच कसरत करावी लागली. शेवटी त्यांना सवय झाली. पीठ, माती, बारीक वाळू सुद्धा वापरायला हरकत नाही.

आईस्क्रीम काड्या हा स्वस्त आणि भरपूर प्रमाणात उपलब्ध होणारे साधन. मोजायला म्हणून सगळ्यांना न मोजता हाती येतील तेवढ्या दिल्या. काहींनी मोजलं काहींना कसं मोजावं तेच सुचेना. 

एक दोन तीन पाच दहा बारा…असं क्रम चुकवत कुणी मोजत होतं. कुणी क्रम बरोबर पण बोटं घाईघाईने पुढे घेत मोजत होतं. 

एकाचं या गोष्टीत लक्षच नव्हतं. त्याने काड्या जोडून कसलातरी आकार बनवायला घेतलेला.

मला क्लिक झालं, काड्या जोडून काहीतरी आकार बनवण्यात मुलांना जास्त आनंद. मी त्यांना म्हटलं तुम्हाला आवडेल तो आकार बनवा. कुणी घर, कुणी पाटी, कुणी सूर्य, कुणी रस्ता, रेल्वे रूळ, गाडी..अबब….इतके सारे आकार. काहींना काड्या कमी पडायला लागल्या, मी म्हटलं दोघांनी एकत्र करून बनवा. मग तर कल्पनेला भरारी मिळाली.

तरीही रूद्र चं समाधान होत नव्हतं. 

"सर मले लय काड्या पाहिजे." 

मी मग ठरवलं, ज्याला जेवढ्या काड्या लागतील तेवढ्या द्यायच्या. सगळ्यांना थांबवून मी अख्खा काड्यांच्या ट्रे त्याच्या हवाली केला.

पुढचे पंधरा मिनिट रुद्रने मोठी रचना बनवली.

"सर हा आपल्या शाळेजवळ चा मोठ्ठा रस्ता आहे. "

कुणी बिल्डिंग, कुणी फुलांची डिझाईन, कुणी माणूस, कुणी अगम्य अगम्य असं काहीबाही बनवलं. त्यांच्या नजरेनं अर्थपूर्ण असल्याने मी संयम बाळगून त्यांना बोलू दिलं. नवनिर्मिती साठी मुलांना काहीही साधन चालतं.

आपण शैक्षणिक साहित्य म्हणून जो उद्देश ठेवतो, तोच आणि तसाच त्याचा उपयोग होईल असं नसतं. एकाच साधनाचा गरजेनुरूप लवचिक उपयोग करून ठरवलेला घटक, आणि न ठरवलेला घटकही घ्यावा लागतो. 

संदीप विष्णू राऊत ( प्राथमिक शिक्षक)

raaut.sandip@gmail.com 

( आपल्या वर्गातील अशाच काही मजेदार कृती असतील तर आवर्जून शेअर करा.)